X
حوزه بازسازی و مسکن روستایی

 

براساس گزارش سال 2000 برنامه عمران ملل متحد UNDP ايران يكي از سانحه‌خيزترين كشورهاي جهان محسوب مي‌شود مانند سيل، طوفان، رانش زمين و از همه مهمتر زلزله، هر ساله بسياري از سكونتگاهاي ايران را به ويژه در مناطق روستايي تهديد مي‌كند.

 

آسيب‌پذيري ايران در برابر زلزله

از نظر زلزله‌خيزي تقريباً در مقاطع 5 تا 7 سال يك بار شاهد وقوع زلزله با بزرگي 6 تا 7 درجه در مقياس ريشتر و گاهي بيشتر هستيم براساس مطالعات زمين‌شناختي حدود 97 درصد از شهرها و روستاهاي كشور ما در معرض خطرات ناشي از وقوع زلزله مي‌باشد.

بنابراين بنياد مسكن براي مقابله با تهديد سوانح طبيعي عمليات پيشگيري پيش از وقوع سانحه را با اجراي طرح ويژه بهسازي و نوسازي سكونتگاههاي آسيب‌پذير روستايي و همچنين بازسازي مناطق سانحه‌ديده پس از وقوع سانحه را در دستور كار خود قرار داده است.

 

اولویت برنامه های مسکن روستایی:

- تدوین برنامه جامع بهسازی بافت فرسوده روستایی

- توسعه مسکن معیشت محور

- توسعه گردشگری روستایی (بوم گردی)

- بهینه سازی مصرف انرژی و استفاده از انرژی های پاک

- ورود به روستاهای کمتر برخوردار از تسهیلات طرح ویژه با تاکید بر حفظ و احیای معماری بومی

شناسایی اقشار محروم و نیازمند واقعی و اولویت بندی و اجرای دقیق مندرجات دستورالعمل

مقدمه

طرح بهسازي مسكن روستايي از سال 1374 توسط بنياد مسكن انقلاب اسلامي، با هدف بهبود كيفيت مسكن و بافت روستايي و ارتقاء سطح ايمني، بهداشتي، رفاه و آسايش مسكن روستايي آغاز گرديد. اين مهم توأم با ارايه تسهيلات و زيرساخت‌ها، قابليت آن را مي‌يافت كه به ايجاد حس تعلق به مكان، حفظ تراكم جمعيت خانوار، بهبود سيماي بصري و چشم انداز روستا، مقاوم سازي مسكن و در نتيجه بهسازي زندگي روستايي بينجامد، هر چند با فراز و نشيب‌ها و مشكلات فراوان اداري و اجرايي روبرو بود. ليكن به منظور تسريع در روند اجراي بهسازي مسكن روستايي و نيل به اهداف اين طرح، و با عنايت به كسب تجارب ارزنده و شناسايي نقاط ضعف و كمبود سال‌هاي گذشته، طرح ويژه بهسازي مسكن روستايي در سال 1384 در هيأت محترم دولت مطرح شده و به تصويب رسيد.

 

انتخاب و بكارگيري مشاوران جهت مطالعه و طراحي الگوهاي مسكن روستايي

به منظور حفظ هويت معماري روستاهاي كشور و همچنين توجه به نيازهاي متأثر از شرايط روز، تعداد 30 مشاور جهت تهيه الگوهاي معماري روستايي استان با توجه به موقعيت و شرايط جغرافيايي، اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي و... فعاليت مي‌نمايند. مشاورين پس از انجام مطالعات كتابخانه اي و برداشت‌هاي ميداني، احكام و ضوابط طراحي الگوهاي همساز با اقليم، معيشت، فرهنگ و... را در مناطق روستايي استان‌ها تهيه مي‌نمايند.

 

طرح نظام فني روستايي

با توجه به لزوم ساخت واحدهاي مسكوني مقاوم و امن در مقابل خطرات حوادث طبيعي ضرورت تشكيل يك نظام كنترلي در ساخت و سازهاي روستايي براي دستيابي به مسكن روستايي مقاوم و نيز اهميت مسكن روستايي در رشد و توسعه پايدار كشور، موضوع ساخت و ساز اصولي با نظارت مناسب نبايد ناديده گرفته شود.

طرح نظام فني روستايي تشكيلاتي است كه براي دستيابي به اين امر مهم شكل گرفته و از سال 1382 در تمامي‌استان‌هاي كشور راه اندازي و كليه نقاط روستايي را تحت پوشش قرار داده است.

 

اهداف طرح نظام فني روستايي

-    ترويج اصول فني ساختمان سازي و رشد آگاهي عمومي‌

-   هدايت بافت فيزيكي روستاها و بهسازي محيط زيست و سكونتگاههاي روستايي براساس طرح‌هاي هادي روستايي

-     بالا بردن كيفيت ساخت و سازهاي روستايي

-     استفاده صحيح از مصالح مقاوم و استاندارد

-    شناسايي، بكارگيري و ساماندهي نيروهاي انساني بومي‌مستعد در فن ساختمان سازي روستايي

-    بالا بردن سطح دانش فني و اجرايي ناظرين با آموزش علمي‌و عملي مستمر آنان

 

بازسازي مناطق آسيب‌ديده از سوانح طبيعي

بنياد مسكن به منظور احياء و توسعه مناطق آسيب‌ديده از سوانح طبيعي با بهره جويي از توانايي‌هاي ملي و منطقه اي در يك برنامه فشرده اقدام به بازسازي واحدهاي مسكوني آسيب‌ديده مي‌نمايد.

 

برنامه ريزي براساس بازسازي مشاركتي

 

نقش مردم:

مديريت ساخت، نظارت و پيگيري، مشاركت در تهيه طرح و تصميم گيري‌ها و انتخاب

 

نقش دولت و مديريت بازسازي:

ارايه وام بلاعوض و جبراني، هدايت‌هاي فني، تهيه طرح‌هاي لازم، انجام پشتيباني‌هاي لازم در زمينه تأمين منابع، حمايت از قشر آسيب پذير.

 

مراحل بازسازي

 

اقدامات مقدماتي

بررسي ميداني منطقه آسيب‌ديده، تشكيل و تجهيز و استقرار ستادهاي عملياتي و در صورت نياز ستادهاي معين، كارشناسي و آمارگيري سكونتگاههاي آسيب‌ديده، تشكيل پرونده براي آسيب ديدگان.

 

برنامه ريزي براي بازسازي

تهيه برنامه بازسازي و تصويب آن توسط مراجع ذيصلاح.

 

تهيه طرح‌هاي كالبدي

در صورت لزوم تهيه طرح‌هاي كالبدي براي مناطق متأثر از سوانح و اصلاح بافت فيزيكي سكونتگاهها.

 

آواربرداري

استفاده از ماشين‌آلات سنگين بنياد مسكن در پاكسازي مناطق سانحه‌ديده از آوار بر جاي مانده.

 

تأمين و توزيع تسهيلات بانكي

توزيع تسهيلات بانكي ميان آسيب ديدگان با همكاري و حمايت دستگاههاي ذيربط از جمله هيأت محترم وزيران و سيستم بانكي كشور.

 

تهيه و توزيع مصالح ساختماني

بنياد مسكن در صورت نياز منطقه حادثه‌ديده نسبت به تهيه و توزيع مصالح ساختماني عمده مانند: آجر، فولاد و سيمان از طريق شركت‌هاي تابعه بنياد مسكن و توزيع آن ميان آسيب ديدگان اقدام مي‌نمايد.

 

آموزش و ترويج فرهنگ ساخت و ساز

آموزش و ترويج فنون ساختماني و مهارت‌هاي فني به گروههاي اجرايي و بنايان محلي در جريان عمليات بازسازي.

 

مدارک وزمان مورد نیاز-موارد امتیاز بندی

1- مدارک شناسایی مالک

2- مدارک شناسایی ملک

3- عکس 4*3

4- ارائه نقشه ساختمانی به همراه پروانه ساختمانی

زمان : در صورت اعتبار زمین سریع اقدام خواهد شد.

امتیاز بندی : فقط واحدهای خسارت دیده

خلاصه مراحل

بعد از وقوع و تعیین خسارت نسبت به بازسازی واحدها طبق نقشه و پروانه های صادره از مراجع قانونی اقدام می شود.

گام

مراحل

1

ارائه معرفی نامه از سازمانهای معتبر در خصوص وقوع حادثه وتخریب واحد

2

بازدید کارشناس فنی و اعلام نظر در خصوص واحد ساختمانی

3

تشکیل پرونده و ارائه به بنیاد، اخذ مدارک و کنترل آنها و معرفی به بانک عامل

4

درخواست صدور پایانکار

5

بازدید ناظران و ارائه پایانکار ساختمانی

تعریف فعالیت

قزض الحسنه مسکن روستایی وامی است جهت تکمیل واحدهای نیمه تمام که طبق اصول فنی ساخته شده ولی به دلایلی از اتمام ساختمان باز مانده پرداخت می شود

مدارک وزمان مورد نیاز-موارد امتیاز بندی

1-     درخواست وام که به تایید شورای اسلامی رسیده باشد

2-     نظریه ناظرفنی مبنی بر رعایت اصول فنی

3-     کپی سند یا قولنامه

4-     عکس 4*3

5-     تکمیل و تائید فرم ص 1 توسط نناظر و شورای اسلامی روستا

6-     بررسی تقاضا توسط بنیاد

مدت حداقل 15 روز الی 2 سال مدت زمانی که بانک اقدام می کند

امتیاز: واحدهایی که از بنیاد وام گرفته اند و کارشان نیمه کار مانده است

خلاصه مراحل

بعد از درخواست متقاضی و بازدید کارشناس بنیاد و تعویض مدارک مورد نیاز به بانک عامل معرفی و بعد از ارائه ضامن معتبر وام پرداخت می شود.

گام

مراحل

1

درخواست کتبی ارائه مدارک مورد نیاز

2

بازدید کارشناس و معرفی به بانک عامل

3

ارائه ضمانت و اخذ وام

4

هماهنگی بانک عامل در خصوص پرداخت

5

اخذ دفترچه قسط و پرداخت اقساط

  

توضیحات گام ها

1-     درخواست کتبی متقاضی و ارائه مدارک مورد نیاز:

متقاضی  وام قرض الحسنه مسکن روستایی با ارائه درخواست کتبی(که مهموربه مهرشورای اسلامی روستا و یا دهیاری روستا رسیده باشد) به بنیاد مسکن انقلاب اسلامی شهرستان مرحله اول شروع می شود.

2-     بازدید کارشناس فنی بنیاد از محل ساختمان:

بعد از اخذ درخواست کتبی متقاضی کارشناس فنی بنیاد از محل ساختمان بازدید و نسبت به تهیه کروکی اقدام و از متقاضی مدارک مورد نیاز خواسته می شود تا به بانک عامل معرفی گردد.

3-     ارائه ضمانت جهت اخذ وام:

4-     بعد از معرفی متقاضی به بانک عامل مدارک مورد نیاز بانک تهیه و ارائه می گردد سپس بانک عامل ضامن معتبر جهت تضمین وام را از متقاضی خواسته که متقاضی با ارائه ضامن معتبر نسبت به اتمام و تکمیل پرونده اقدام نمایند.

عامل : متقاضی

5-     هماهنگی بانک عامل در خصوص پرداخت مراحل وام

بعد از تکمیل پرونده و تائید بانک عامل مبنی بر انجام عملیات بانکی به بنیاد مسکن و بنیاد حداکثر در دو مرحله وام را با هماهنگی بانک عامل در وجه متقاضی پرداخت خواهند نمود.

عامل: بنیاد مسکن انقلاب اسلامی شهرستان

6-     اخذ دفترچه قسط : بعد از تکمیل و اتمام عملیات ساختمانی و پرداخت کلیه وام بانک عامل نسبت به ارائه دفترچه اقساط و به شخص ارائه می گردد.

عامل : بانک عامل